Zdjęcie przedstawia prof. Bogusława Pawłowskiego.

prof. Bogusław Pawłowski

Kontakt:
e-mail: boguslaw.pawlowski@uwr.edu.pl
tel.: +48 71 375-64-25
+48 71 375-41-46

Życiorys naukowy

Wykształcenie

1981 – 1986 Politechnika Wrocławska (Wydział PPT),
1985 – 1989 Uniwersytet Wrocławski (Wydział Nauk Przyrodniczych).

Kwalifikacje

1986 Magister Inżynierii Biomedycznej, (Politechnika Wrocławska)
(praca magisterska „Komputerowe rozpoznawanie EKG”).

1989 Magister Biologii (specjalizacja: antropologia fizyczna),
(Uniwersytet Wrocławski)
(praca magisterska „Zachowania narzędziowe zwierząt dziko żyjących”).

1996 Doktor Nauk Biologicznych w zakresie Biologii, (Uniwersytet Wrocławski)
(praca doktorska „Ewolucyjne uwarunkowania zachowań płciowych i wybranych żeńskich cech morfologicznych w filogenezie człowieka”).

2003 Doktor Habilitowany Nauk Biologicznych w zakresie Biologii – Antropologii, (Uniwersytet Wrocławski) (”Preferencje w doborze partnera u człowieka i ich biologiczne znaczenie” – na podstawie 6 opublikowanych artykułów naukowych).

2010 (październik) Tytuł profesora nauk biologicznych.

Zatrudnienie

od 2012 Profesor zwyczajny w Katedrze Biologii Człowieka UWr (wcześniej pod nazwą Katedra Antropologii),

od 2005 do 2012 Profesor nadzwyczajny w Katedrze Antropologii U.Wr. (od 01.07.2009 p.o. Kierownika Katedry Antropologii U.Wr., a od 01.10.2010 Kierownik Katedry Biologii Człowieka UWr (wcześniej Katedry Antropologii U.Wr.),

2006.09.01-2010.08.31 Dyrektor Zakładu Antropologii PAN we Wrocławiu,

1996-2004 Adiunkt w Katedrze Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego,

1990-1996 Asystent w Katedrze Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego,

1987-1989 Referent w Instytucie Cybernetyki Politechniki Wrocławskiej.

Obecne członkostwo w towarzystwach i komitetach naukowych

Polskie Towarzystwo Nauk o Człowieku i Ewolucji (PTNCE),
European Human Behaviour and Evolution Association (EHBEA),
Polskie Towarzystwo Antropologiczne,

Odbyte zagraniczne stypendia naukowe

1994 (Tempus) – Uniwersytet w Getyndze (RFN), Dept. Anthropology, 1 miesiąc.

1995 (Tempus) – University of Liverpool (GB), Dept. Psychology, 2 miesiące.

1997/98 – University of Liverpool (GB), School of Biological Sciences, 12 miesięcy przyznane przez NATO/Royal Society.

– University of St. Andrews (Szkocja), Perception Laboratory w Dept. Psychology, przyznane przez Royal Society, 4 tygodnie.

Wykłady i badania na zaproszenie instytucji zagranicznych („visiting professor”)

Departamento de Ecologia Humana Centro de Investigation y de Estudios Avanzados del I.P.N. Unidad Merida, Mérida, Yucatan, Meksyk (styczeń/luty 2000).
Dipartamento di Zoologia e Antropologia Biologica, Università di Sassari (Włochy) (Wrzesień 2001).
Departamento de Psicologia Experimental da Universidade de Sao Paulo (Sao Paulo, Brazylia), 1-7 grudnia 2003.
Departamento Psicobiologia, Universidade Federal do Rio Grande do Norte (Natal, Brazylia), 9-15 grudnia 2003.
Centro de Filosofia e Ciencias Humanas, Departamento de Psicologia Experimental, Universidade Federal do Para (Belem, Brazylia), 16-21 grudnia 2003.
Uniwersytet Karola w Pradze, 17-23 maj 2005.
Departamento de Ecologia Humana Centro de Investigation y de Estudios Avanzados del I.P.N. Unidad Merida, Mérida, Yucatan, Meksyk (VIII.2005 – VII.2006).
School of Biological Sciences, University of Liverpool (Wielka Brytania), IV.2007.
Uniwersytet Karola w Pradze, V.2009.
Uniwersytet Karola w Pradze, IV.2012 (Ethological Summer School).
Uniwersytet Warszawski (Wydział Artes Liberales) (2015-2017).

Komitety redakcyjne czasopism naukowych

associate editor w “Evolutionary Psychology” (pismo z listy filadelfijskiej z IF).
Edytor (jeden z 8 edytorów) wydania specjalnego Frontiers in Psychology (2022): A 150 Years’ Celebration of Darwin’s Book on Human Evolution and Sexual Selection: Its Legacy and Future Prospects

Nagrody i odznaczenia

Złoty Krzyż Zasługi – 2016,
Popularyzator Nauki 2016 – nagroda główna w konkursie PAP i MNiSW,
Medal Komisji Edukacji Narodowej – 2017.

Publikacje

Artykuły w czaspismach (w jęz. angielskim)

Czernicka W., Żelaźniewicz A., Nowak-Kornicka J., Pawłowski B. (2025) Facial appearance and markers of cardiometabolic risk in healthy adult men.Arch. Sex. Beh., 54: 2491–2504. https://doi.org/10.1007/s10508-025-03205-3
Żelaźniewicz A.; Kowal M., Pawłowski B., Sorokowski P. (2025) Is Family Size Related To Love? Data from 25 Countries. Human Nature, https://doi.org/10.1007/s12110-025-09505-w
Laustsen L., Sheng X., Ahmad A., Al-Shawaf L. …. Chmielińska A., Cook A., Fousiani K, … Pawlowski B., Penke L., …. van Vugt M. (36 authors) (2025). Cross-Cultural Evidence that Intergroup Conflict Heightens Preferences for Dominant Leaders: A 25-Country Study”. Evolution and Human Behavior 46, 106674
Kajstura J. & Pawłowski B. (2025) Traits selection in created personal ads and sociosexuality: a new method to assess sexual strategy in humans. Anthropological Review 88(2): 1-15. https://doi.org/10.18778/1898-6773.88.2.01
Pietruszewski M., Nowak‑Kornicka J., Żelaźniewicz A. and Pawłowski B. (2025) Muscle parameters in men and oxidative stress markers. Journal of Physiological Anthropology 44:2.https://doi.org/10.1186/s40101-025-00385-8
Goździk M., Żelaźniewicz A., Nowak-Kornicka J., Pawłowska-Seredyńska K., Umławska W., Pawlowski B. (2024) Autoimmune Hashimoto’s disease and feminization level – testing the immunocompetence hypothesis. Evolutionary Psychology. 22(3):14747049241259187. doi: 10.1177/14747049241259187.
Żelaźniewicz A., Nowak-Kornicka J., Pawłowski B. (2023) Birth size and the serum level of biological age markers in men. Scientific Reports, 13, 1-12. https://doi.org/10.1038/s41598-023-41065-w
Kowal M., Żelaźniewicz A., Nowak-Kornicka J., Grójecka-Bernard A., Pawłowski B., Sorokowski P. (2025). Self-reported aggression is related to oxidative stress in men and women. European Journal of Personality 39(1). https://doi.org/10.1177/08902070241233027.
Pawłowski, B., Chmielińska, A. (2023) Kin term mimicry hypothesis. Theory Biosci. https://doi.org/10.1007/s12064-023-00393-1
van Leeuwen F., Inbar Y., Petersen M.B., Aarøe L., Barclay P., Barlow F.K., de Barra M., D. Vaughn Becker, Borovoi L., Choi J.,Consedine N.S., Conway J.R., Conway P., Adoric V.C., Demirci E., Fernández A.M., Ferreira D., Ishii K., Jakšić I., Ji T., Jonaityte I., Lewis D.M.G., P. Li, McIntyre J.C., Mukherjee S., Park J.H., Pawlowski B., Pizarro D., Prokop P., Prodromitis G., Rantala M.J., Reynolds L.M., Sandin B., Sevi B., Srinivasan N., Tewari S., Yong J.C., Žeželj I., & Tybur J.M.(2022) Disgust sensitivity relates to attitudes toward gay men and lesbian women across 31 nations. Group Processes & Intergroup Relations (GPIR) 1-23 DOI: 10.1177/13684302211067151
Żelaźniewicz, A; Nowak-Kornicka, J; Osochocka, A.; Pawłowski, B. (2022) Perceived facial age and biochemical indicators of glycemia in adult men and women. Scientific Reports, 12: 10149. DOI: 10.1038/s41598-022-14555-6
Żelaźniewicz, A., Nowak-Kornicka, J., Pawłowski, B. (2022) S-Klotho level and physiological markers of cardiometabolic risk in healthy adult men. Aging 14(2): ‏ 708-727. https://doi.org/10.18632/aging.203861
Schwambergová D., Sorokowska A., Slámová Ž., Sabiniewicz A., Nowak-Kornicka J., Borkowska B., Pawłowski B., Havlíček J. (2021) No evidence for association between human body odor quality and immune system functioning. Psychoneuroendocrinology, 132, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.psyneuen.2021.105363.
Pawłowski B. & Żelaźniewicz A. (2021) The evolution of perennially enlarged breast in women: a critical review and a novel hypothesis. Biological Reviews, 96(6): 2794-2809. https://doi.org/10.1111/brv.12778
Żelaźniewicz A., Nowak-Kornicka J., Zbyrowska K., Pawłowski B. (2021) Predicted reproductive longevity and women’s facial attractiveness. PLoS One, 16(3): e0248344,
doi.org/10.1371/journal.pone.0248344.
Csajbók Z., Kagstrom A., Kåreholt I., Pawłowski B., Marečková K., Cermakova P. (2021). Sex differences in the association of childhood socioeconomic position and later-life depressive symptoms in Europe: the mediating effect of education. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology DOI: 10.1007/s00127-020-02018-0.
Żelaźniewicz A., Nowak J., Figura R., Groyecka-Bernard A., Sorokowski P, Pawłowski B. (2020) Pharyngeal detection of Staphylococcus aureus as a possible factor related with disgust sensitivity in humans. International Journal of Environmental Research and Public Health 17, 8286;
doi:10.3390/ijerph17218286.
Nowak J., Borkowska B, Pawłowski B., (2020) Masculinity and immune system efficacy in men. PLoS One, 15(12):e0243777 doi: 10.1371/journal.pone.0243777.
Żelaźniewicz A., Nowak J., & Pawłowski B. (2020) Birth size and morphological femininity in adult women. BMC Evolutionary Biology 20:102. https://doi.org/10.1186/s12862-020-01670-z.
Żelaźniewicz A., Nowak J., Studzińska I. & Pawłowski B. (2020) Do adipokines levels influence facial attractiveness in young women? American Journal of Physical Anthropology. e2020;e24114. https://doi.org/10.1002/ajpa.24114
Sorokowski P., Sorokowska A., Karwowski M., Groyecka M., Aavik T., Akello G., …… Pawłowski B., Pazhoohi F, Pejičić M., ….. Zupančič M., Sternberg R. (2020) Universality of the triangular theory of love: Adaptation and psychometric properties of the triangular love scale in 25 countries. Journal of Sex Research.
https://doi.org/10.1080/00224499.2020.1787318.
Żelaźniewicz A., Nowak J., Łącka P. & Pawłowski B. (2020) Facial appearance and metabolic health biomarkers in women. Scientific Reports 10:13067 https://doi.org/10.1038/s41598-020-70119-6.
Żelaźniewicz A., Nowak J. Groyecka A., Sorokowski P., Dobrowolska M., Pawłowski B. (2020) Empathy and oxidative stress in healthy adults. Sustainability 12, 4959; doi:10.3390/su12124959
Ertugrul B., Özener B. & Pawłowski B. (2020) Prenatal exposure to oestrogens estimated by digit ratio (2d/4d) and breast size in young nulliparous women, Annals of Human Biology, 47:1, 81-84, DOI: 10.1080/03014460.2019.1699955
Żelaźniewicz A., Nowak J. & Pawłowski B. (2019) Hand-grip strength predicts individuals’ sexual and pathogen but not moral disgust sensitivity. Personality and Individual Differences, 147:237-244. https://doi.org/10.1016/j.paid.2019.05.005
Małecki W., Pawłowski B., Sorokowski P., Oleszkiewicz, A. (2019) Feeling for textual animals: Narrative empathy across species lines. Poetics, 74: 101334. https://doi.org/10.1016/j.poetic.2018.11.003
Żelaźniewicz A. Pawłowski B. (2019) Maternal breast volume in pregnancy and lactation capacity. American Journal of Physical Anthropology, 168:180–189. doi:10.1002/ajpa.23734
Żelaźniewicz A., Bielawski T., Nowak J. & Pawłowski B. (2019) Body symmetry and reproductive hormone levels in women. Women & Health, 59:4, 391-405. doi: 10.1080/03630242.2018.1492499
Pawłowski B., Borkowska B, Nowak J., Augustyniak D., Drulis-Kawa Z. (2018) Human body symmetry and immune efficacy in healthy adults. American Journal of Physical Anthropology. 2018;1–10. doi.org/10.1002/ajpa.23617
Nowak J., Pawłowski B., Borkowska B, Augustyniak D., Drulis-Kawa Z. (2018) No evidence for the immunocompetence handicap hypothesis in male humans. Scientific Reports 8:7392 | doi:10.1038/s41598-018-25694-0.
Żelaźniewicz A. Pawłowski B. (2018) Maternal breast and body symmetry in pregnancy and offspring condition. American Journal of Physical Anthropology, 166: 127-138.doi:10.1002/ajpa.23410.
Żelaźniewicz A. Pawłowski B. (2018) Maternal hand grip strength in pregnancy, newborn sex and birth weight. Early Human Development, 119, 51-55. https://doi.org/10.1016/ j.earlhumdev.2018.03.004
Małecki W., & Pawłowski B., Cieński M., Sorokowski P. (2018) Can fiction make us kinder to other species? The impact of fiction on pro-animal attitudes and behavior. Poetics, 66, 53-63.
https://doi.org/10.1016/j.poetic.2018.02.004
Sorokowski P., SorokowskaA., ButovskayaM., Karwowski M., Groyecka A., Wojciszke B., Pawłowski B. (2017) Love influences reproductive success in humans. Frontiers in Psychology, vol 8: no. 122. doi: 10.3389/fpsyg.2017.01922
Pawłowski B., Nowak J., Borkowska B, Augustyniak D., Drulis-Kawa Z. (2017) Body height and immune efficacy: testing body stature as a signal of biological quality. Proceedings of the Royal Society B-Biological Sciences. 284: 20171372,
http://dx.doi.org/10.1098/rspb.2017.1372
Sorokowski P., Groyecka A., Karwowski M., Manral U., Kumar A.,Niemczyk A., Marczak M, Misiak M., Sorokowska A., Huanca T., Conde E., Wojciszke B. & Pawlowski B. (2017) Free mate choice does not infuence reproductive success in humans. Scientific Reports 7, Article number: 10127 doi:10.1038/s41598-017-10484-x,
Schmitt D.P., Alcalay L., Allik J. ….Pawlowski B. et al. …. (2017) Narcissism and the Strategic Pursuit of Short-Term Mating: Universal Links across 11 World Regions of the International Sexuality Description Project-2. Psychological Topics, 26:1, 89-137.
Danel D., Siennicka A.E., Fedurek P., Frąckowiak T., Sorokowski P., Jankowska E.A., Pawłowski B. (2017) Men with a terminal illness relax their criteria for facial attractiveness. American Journal of Men’s Health, 11(4):1247-1254. doi:10.1177/1557988317692504.
Mielcarska K., Żelaźniewicz A., Pawłowski B. (2017) Risk-taking propensity in pregnancy – longitudinal study. Personality and Individual Differences, 110:7–11
https://doi.org/10.1016/j.paid.2017.01.012.
Nowak J.E., Borkowska B., & Pawlowski B. (2017) Sex differences in the risk factor for Staphylococcus aureus throat carriage. American Journal of Infection Control. 45:29-33 https://doi.org/10.1016/j.ajic.2016.07.013.
Małecki W., Pawłowski B. & Sorokowski P. (2016) Literary Fiction Influences Attitudes Toward Animal Welfare. PLoS ONE 11(12): e0168695. doi:10.1371/journal.pone.0168695
Danel DP., Siennicka A., Glińska K., Nowak N., Jankowska EA, Pawłowski B. & Lewandowski Z. (2016) Female perception of a partner’s mate value discrepancy and controlling behaviour in romantic relationships (Homo sapiens) Acta Ethologica doi:10.1007/s10211-016-0240-5
Nowak J., Borkowska B., & Pawlowski B. (2016) Leukocyte Changes Across Menstruation, Ovulation, and Mid-Luteal Phase and Association with Sex Hormone Variation. American Journal of Human Biology 28:721-728 https://doi.org/10.1002/ajhb.22856.
Żelaźniewicz A., Borkowska B., Nowak J., Pawłowski B. (2016) The progesterone level, leukocyte count and disgust sensitivity across the menstrual cycle. Physiology & Behavior 161: 60–65 https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2016.04.002.
Marcinkowska U., Ellison P., Galbarczyk A., Milkowska K., Pawlowski B., Thune I., Jasienska G., (2016) Lack of support for relation between woman’s masculinity preference, estradiol level and mating context. Hormones & Behavior. 78: 1–7 https://doi.org/10.1016/j.yhbeh.2015.10.012.
Żelaźniewicz A., Nowak J., Pawłowski B. (2015) Woman’s body symmetry and oxidative stress in the first trimester of pregnancy. American Journal of Human Biology 27(6): 816-821 https://doi.org/10.1002/ajhb.22730.
Ziomkiewicz A., Wichary S., Gomuła A., Pawlowski B. (2015) Trait anxiety moderates the association between estradiol and dominance in women. Physiology & Behavior 143: 97-103 https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2015.02.045.
Żelaźniewicz A., Pawłowski B. (2015) Breast size and asymmetry during pregnancy in dependence of a fetus’s sex. American Journal of Human Biology 27(5): 690–696. doi: 10.1002/ajhb.22716
Żelaźniewicz A., Pawłowski B. (2015) Disgust in pregnancy and fetus sex – longitudinal study. Physiology & Behavior 139: 177-181 https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2014.11.032.
Borkowska, B., Pawlowski, B. (2014) Recreational drug use and fluctuating asymmetry: testing the handicap principle. Evolutionary Psychology 12(4): 769-782 https://doi.org/10.1177/147470491401200407.
Pawlowski, B., Nowak, J., Borkowska, B., Drulis-Kawa, Z. (2014) Human body morphology, prevalence of nasopharyngeal potential bacterial pathogens and immunocompetence handicap principal. American Journal of Human Biology 26:305-310. doi: 10.1002/ajhb.22510.
Borkowska B., Pawlowski B., (2013) Alcohol and nicotine intake and prenatal level of androgens measured by digit ratio. Personality and Individual Differences 55(6): 685-687. https://doi.org/10.1016/j.paid.2013.05.020
Ziomkiewicz A., Pawlowski B., Ellison P.T., Lipson S.F., Thune I., Jasienska G. (2012) Higher luteal progesterone is associated with low levels of premenstrual aggressive behavior and fatigue. Biological Psychology 91: 376-382. https://doi.org/10.1016/j.biopsycho.2012.08.001
Ziomkiewicz A., Wichary S., Bochenek D., Pawlowski B., Jasienska G. (2012) Temperament and ovarian reproductive hormones in women: Evidence from a study during the entire menstrual cycle. Hormones and Behavior 61:535-540. doi:10.1016/j.yhbeh.2012.01.017
Pawłowski B., Żelaźniewicz A. (2012) Newborn’s condition at birth does not depend on maternal sexual strategy — evidence against the ‘‘hunting for good genes’’ hypothesis. Am. J. Hum. Biol. 24: 420–424. DOI 10.1002/ajhb.22224
Żelaźniewicz A. , Pawłowski B. (2011) Female breast size attractiveness for men as a function of sociosexual orientation (restricted vs. unrestricted). Archives of Sexual Behavior, 40:1129–1135. DOI 10.1007/s10508-011-9850-1
Pawłowski B., Ulijaszek S. (2011) Waist-to-Hip Ratio and woman’s education level as predictors of breastfeeding duration. Collegium Antropologicum, 35(2): 313–318.
Żądzińska E, Rosset I., Mikulec A., Domański C., Pawłowski B. (2011) Impact of economic conditions on the secondary sex ratio in post-communistic economy. HOMO- Journal of Comparative Human Biology, 62: 218–227. https://doi.org/10.1016/j.jchb.2011.03.002
Borkowska B., Pawłowski B. (2011) Female voice frequency in the context of dominance and attractiveness perception. Animal Behaviour, 82: 55-59. doi:10.1016/j.anbehav.2011.03.024.
Sylwester K., Pawłowski B. (2011) Daring to be darling: Attractiveness of risk takers as partners in long- and short-term sexual relationships. Sex Roles, 64: 695–706.
Koziel S., W Kretschmer, B. Pawlowski (2010) Tattoo and piercing as signals of biological quality. Evolution & Human Behavior 31: 187–192.
Swami V., M. Rozmus-Wrzesinska, M. Voracek, T. Haubner, D. Danel, B. Pawłowski, D. Stanistreet, F. Chaplin, J. Chaudhri, P. Sheth, A. Shostak, E. Xian Zhang, A. Furnham (2008) The influence of skin tone, body weight, and hair colour on perceptions of women’s attractiveness and health: A cross-cultural investigation. Journal of Evolutionary Psychology, 6(4): 321–341.
Pawłowski B., Boothroyd L.G., Perrett D.I. , Kluska S. (2008) Is female attractiveness related to final reproductive success? Collegium Antropologicum, 32: 457-460.
Pawłowski B., Sorokowski P. (2008) Men’s attraction to women’s bodies changes seasonally. Perception, 37:1079-1085.
Pawlowski B., Rajinder Atwal , R.I.M. Dunbar (2008) Sex Differences in Everyday Risk-Taking Behavior in Humans. Evolutionary Psychology, 6(1):29-42.
Sorokowski P, Pawłowski B. (2008) Adaptive preferences for leg length in a potential partner. Evolution & Human Behavior, 29:86-91.
Salska I., Frederick D.A., Pawlowski B., Reilly A.H, Laird K.T., Rudd N.A (2008) Conditional mate preferences: Factors influencing preferences for height. Personality and Individual Differences, 44:203-215.
Pawlowski B., Jasienska G. (2008) Women’s body morphology and preferences for sexual partners’ characteristics. Evolution & Human Behavior, 29:19-25.
Żądzińska E., Rosset I., Domański C., Pawłowski B., Mikulec A. (2007) Can economic stress affect secondary sex ratio in Poland? Anthropological Review, 70:15-27.
Fink B., Neave N., Brewer G., Pawlowski B. (2007) Variable preferences for sexual dimorphism in stature (SDS): Further evidence for an adjustment in relation to own height. Personality and Individual Differences, 43:2249-2257.
Wiszewska A., Pawlowski B., Boothroyd L. (2007) Father-daughter relationship as a moderator of sexual imprinting: a facialmetric study. Evolution & Human Behavior, 28(4):248-252.
Danel D., Pawlowski B. (2007) Eye-mouth-eye angle as a good indicator of face masculinization, asymmetry and attractiveness (Homo sapiens). Journal of Comparative Psychology, 121(2):221-225.
Danel D., Pawłowski B. (2006) Attractiveness of men’s faces in relation to women’s phase of menstrual cycle. Collegium Antropologicum 30(2):285–289.
The Global Deception Research Team (2006) A World of Lies. Journal of Cross-Cultural Psychology, 37(1): 60-74. (91 co-authors)
Pawłowski B., Jasieńska G. (2005) Women’s preferences for sexual dimorphism in height depend on menstrual cycle phase and expected duration of relationship. Biological Psychology 70(1):38-43.
Pawłowski B., Dunbar R.I.M (2005) Waist:Hip Ratio versus BMI as Predictors of Fitness in Women. Human Nature – An Interdisciplinary Biosocial Perspective 16(2):164-177.
Pawłowski B. (2005) Heat loss from the head during infancy as a cost of encephalization. Current Anthropology, 46(1): 136-141.
Rozmus-Wrzesińska M. , Pawłowski B. (2005) Men’s ratings of female attractiveness are influenced more by changes in female waist size compared with changes in hip size. Biological Psychology, 68(3): 299-308.
Pawłowski B. (2004) Prevalence of menstrual pain in relation to the reproductive life history of women from the Mayan rural community. Annals of Hum. Biology, 31:1-8
Kozieł S., Pawłowski B. (2003) Comparison between primary and secondary mate markets: an analysis of data from lonely hearts columns. Personality and Individual Differences, 35:1849-1857.
Pawłowski B. (2003) Variable preferences for sexual dimorphism in height as a strategy for increasing the pool of potential partners in humans. Proceedings of Royal Society, London B., 270:709-712.
Pawłowski B., Grabarczyk M. (2003) Center of body mass and the evolution of female body shape. American Journal of Human Biology 15:144-150.
Pawłowski B., Kozieł S. (2002) The impact of traits offered in personal advertisements on response rates. Evolution and Human Behavior 23:139-149.
Pawłowski B., Cieplak E. (2002) Can the sex of the second child be predicted by the birth-weight of the first child? Medical Hypotheses, 58(1): 15-17.
Pawłowski B. (2001) – The evolution of gluteal/femoral fat deposits and balance during pregnancy in bipedal Homo. Current Anthropology, 42: 572-574.
Pawłowski B. (2000) The biological meaning of preferences on the human mate market. Przegląd Antropologiczny – Anthropological Review, 63:39-72.
Pawłowski B., Dunbar R.I.M, Lipowicz A. (2000) Tall men have more reproductive success. Nature 403: 156.
Pawłowski B. (1999) Permanent breasts as a side effect of subcutaneous fat tissue increase in human evolution. HOMO, vol. 50/2, pp. 149-162
Pawłowski B. (1999) Loss of oestrus and concealed ovulation in human evolution: the case against the sexual-selection hypothesis. Current Anthropology, 40: 257-275.
Pawłowski B., Dunbar R. (1999) Impact of market value on human mate choice decisions. Proceedings of Royal Society, London B., 266: 281-285.
Pawłowski B., Dunbar R. (1999) Withholding age as putative deception in mate search tactics. Evolution and Human Behavior 20: 53-69.
Pawłowski B., A. Nobis (1998) Threat making co-operation or how to increase the probability of co-operation in prisoner’s dilemma. Systems: 3: 112-119.
Pawłowski B., Ch. Lowen, R. Dunbar (1998) Neocortex size, social skills and mating success in male primates. Behaviour, 135 (3): 357-368.
Pawłowski B. (1998) Why are human newborns so big and fat? Human Evolution: 13: 65-72.

Artykuły w czasopismach (w jęz. polskim)

Pawłowski B & D. Danel (2009) Psychologia Ewolucyjna – nauka o adaptacjach i ewolucyjnej inercji ludzkiego umysłu. Kosmos 58(3-4): 573-583.
Pawłowski B. (2000) Koncepcje utraty rui i ukrycia owulacji w ewolucji człowieka. Kosmos 49, nr 1-2: 7-18.
Pawłowski B. (1994) Altruizm jako fenomen biologiczny. Kosmos, 43/2: 191-200.
Pawłowski B. (1992) Zachowania narzędziowe zwierząt dziko żyjących. Acta Universitatis Wratislaviensis nr 1353: 93-113, Prace Zoologiczne XXIV, Wrocław.

Książki

Pole na tekst

Aktywność recenzencka w czasopismach

Recenzent artykułów naukowych w takich czasopismach jak:

American Journal of Human Biology,
American Journal of Physical Anthropology,
Animal Behaviour,
Annals of Human Biology,
Anthropologie – International Journal of the Science of Man,
Basic & Applied Social Psychology,
Behavioral Ecology,
Behavioral Ecology and Sociobiology,
Biology Letters,
Biological Psychology,
Body Image,
British J. Psychology,
Current Anthropology,
European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology,
Ethology,
Evolution and Human Behavior,
EVOLUTION – International Journal of Organic Evolution,
Evolution, Medicine, and Public Health,
Evolutionary Psychology,
Human Nature,
International Journal of Endocrinology,
International Journal of Gynecology & Obstetrics,
Journal of Creative Behavior,
Journal of Cross Cultural Psychology,
Journal of Ethology,
Journal of Evolutionary Psychology,
Neuroscience & Biobehavioral Reviews,
PeerJ,
Personality and Individual Differences,
Personal Relationships,
PLoS One,
Proceedings of the Royal Society London B.,
Research in Economic Anthropology,
Reproductive Biology and Endocrinology,
Royal Society Open Science,
Symmetry,
Scientific Reports.

Badania naukowe

Działalność naukowa koncentruje się wokół kilku następujących bloków tematycznych:

Mechanizmy i ograniczenia ewolucji wybranych cech morfologicznych w linii Homininae. Cechy te to: nieallometryczna wielkość ludzkich noworodków i ilość tkanki tłuszczowej u ludzkich noworodków, rozkład podskórnej tkanki tłuszczowej u kobiety, otłuszczenie gruczołów sutkowych u kobiety, termoregulacyjne koszty wzrostu mózgowia w ewolucji człowieka.
Ewolucyjne aspekty sygnalizacji płodnego okresu w cyklu menstruacyjnym samicy i zachowań seksualnych w ewolucji Homininae (problem tzw. utraty rui i ukrytej owulacji).
Preferencje cech morfologicznych i behawioralnych przy wyborach potencjalnego partnera seksualnego oraz preferencje warunkowe (np. zależne od względnej masy ciała czy wskaźnika taliowo-biodrowego kobiety (WHR)) i ich biologiczne znaczenie.

Można tu wyróżnić cztery, następujące zagadnienia:

1. Wysokość ciała w kontekście doboru płciowego u człowieka współczesnego.
2. Warunkowe preferencje dymorfizmu płciowego wysokości ciała między partnerami.
3. trategie zachowań i warunkowe preferencje na rynku matrymonialnym.
4. Atrakcyjność wybranych cech morfologicznych człowieka (kształt ciała kobiety i innych cech płciowo dymorficznych, względna długość nóg, proporcje dotyczące wybranych cech twarzy i atrakcyjność głosu).

Wpływ stresu i cech antropometrycznych na funkcje reprodukcyjne kobiet.
Weryfikacja hipotezy o zróżnicowanych preferencjach i strategiach zachowań człowieka w zależności od osobniczej kondycji biologicznej mierzonej różnymi fizjologicznymi (np. poziom hormonów) i antropometrycznymi (np. poziom asymetrii fluktuacyjnej) parametrami.

Obecne badania naukowe dotyczą:

Parametry układu immunologicznego a morfologiczne mierniki kondycji biologicznej u człowieka – weryfikacja hipotezy immunokompetencji (ang. Immunocompetence Handicap Hypothesis) u człowieka,
Znaczenie trzewnej tkanki tłuszczowej dla kondycji biologicznej kobiety,
Wpływ fikcyjnych narracji na stosunek ludzi do zwierząt,
Ewolucyjne znaczenie miłości romantycznej u człowieka (jej wpływ na sukces reprodukcyjny),
Badanie związków poziomu maskulinizacji u mężczyzn w kontekście kondycji biologicznej mierzonej różnymi parametrami fizjologicznymi, a w tym poziomy hormonów i zdolności antyoksydacyjne.

Duża część mojej działalności naukowej wiąże się z próbą implementacji teorii ewolucji do psychologii, a zatem jest interdyscyplinarnym podejściem związanym z biologicznymi mechanizmami zachowań i ludzkich preferencji, w którym dokonywane są próby osadzenia niektórych zagadnień tradycyjnej psychologii w teoretyczne ramy ewolucjonizmu.

Projekty naukowe finansowane przez KBN, a obecnie przez NCN:

Kierownik grantu promotorskiego:
”Fizjologiczne uwarunkowania reakcji na bodźce seksualne w kontekście męskich strategii seksualnych” (wykonawca Irmina Sukiennk) (2008-2011).
Główny wykonawca:
”Stres psychologiczny a funkcje reprodukcyjne kobiet. Wpływ stresu psychologicznego na wydzielanie progesteronu i 17-β-estradiolu w cyklu menstruacyjnym” (Kierownik grantu: dr Anna Ziemkiewicz-Wichary) 2007-2011.
Kierownik grantu NCN (Opus):
”Morfologiczne i hormonalne mierniki kondycji biologicznej a jakość układu immunologicznego człowieka” (2013-2016).
Główny wykonawca NCN (Opus):
”Wpływ narracji na postawy człowieka wobec zwierząt i ich dobrostanu – badania empiryczne.” (Kierownik grantu: dr Wojciech Małecki) (2013-2016).
Główny wykonawca NCN:
„Funkcjonalność miłości romantycznej w ujęciu międzykulturowym”
(Kierownik grantu: dr hab. Piotr Krzysztof Sorokowski) (2015-2018).
Kierownik grantu NCN (Opus):
” Znaczenie trzewnej tkanki tłuszczowej dla kondycji biologicznej kobiety” (2016-2019).
Kierownik grantu NCN (Opus):
”Poziom maskulinizacji jako sygnał potencjału antyoksydacyjnego u mężczyzn.” (2018-2021).
Kierownik grantu NCN (Opus):
” Kondycja biologiczna mężczyzn w średnim wieku jako wskaźnik zdolności organizmu do poniesienia fizjologicznych kosztów maskulinizacji.” (2022-2027)

Organizacja konferencji i warsztatów

„Psychologia Ewolucyjna” – XXV warsztaty Komitetu Biologii Ewolucyjnej i Teoretycznej, Warszawa, 18.01.2003. Byłem gospodarzem warsztatów i miałem główny referat Psychologia ewolucyjna – nowy klucz do rozwikłania ludzkiego umysłu.
Współorganizator konferencji: „Barometry nierówności społecznych” z okazji 75-lecia prof. Tadeusza Bielickiego (maj 2007).
Organizator (przewodniczący) międzynarodowej konferencji EHBEA (European Human Behaviour and Evolution Association) – 25-27.IV.2010, Wrocław.
Organizacja LIII Warsztaty Biologii Ewolucyjnej, Komitet Biologii Ewolucyjnej i Teoretycznej PAN (Warszawa, sobota 19 marca 2011). Wiodący wykład pt.”Atrakcyjność i preferencje kobiet w zależności od fazy cyklu menstruacyjnego”.
Organizator (przewodniczący) konferencji PTNCE (Polskiego Towarzystwa Nauk o Człowieku i Ewolucji) – 23-25.X.2014, Wrocław.
Organizator (przewodniczący) konferencji „Humans in evolutionary perspective” (PTNCE 2025) 22-25.IX.2025, Wrocław.

Działalność dydaktyczna

<-Wróć

Prowadziłem różne zajęcia dydaktyczne dla studentów kierunków:

Biologia,
Biologia człowieka,
Ekologia behawioralna naczelnych,
Psychologia,
Pedagogika,
Genetyka i biologia eksperymentalna,
Mikrobiologia.

Obecnie prowadzone zajęcia:

Dla studentów Biologii Człowieka:

Prymatologa,
Genetyka behawioralna człowieka,
Biologia atrakcyjności człowieka,
Psychobiologiczne uwarunkowania zachowań człowieka,
Techniki badawcze w biologii

Dla studentów Psychologii:

biologiczne mechanizmy zachowań człowieka – fizjologia
biologiczne mechanizmy zachowań człowieka – genetyka

Wprowadziłem i wcześniej prowadziłem również następujące zajęcia dla studentów Biologii:

Antropogeneza,
Ewolucja seksualności człowieka (wykład monograficzny),
Człowiek zwierzę społeczne (wykład monograficzny),
Etologia człowieka (seminarium).

Opiekun:

51 prac licencjackich,
55 prac magisterskich.

Wypromowanych sześciu doktorów:

dr Dariusz Danel – „Stopień maskulinizacji twarzy męskich jako wskaźnik atrakcyjności w kontekście wybranych parametrów jakości. partnera w ocenie kobiet”. UWr 2008.
dr Irmina Sukiennik – „Fizjologiczne uwarunkowania oraz reakcje na bodźce seksualne w kontekście męskich strategii seksualnych”. UWr 2011.
dr Agnieszka Żelaźniewicz – “Zmiana morfologii piersi w okresie ciąży jako wskaźnik inwestycji prenatalnej i laktacyjnej kobiety”. UWr 2015.
dr Magdalena Babiszewska – “Skład mleka matki jako wskaźnik poziomu inwestycji rodzicielskiej a wielkość i kształt głowy dziecka”. UWr 2016.
dr Judyta Nowak – “Morfologiczne mierniki kondycji biologicznej a swoista odporność immunologiczna”. UWr 2016.
dr Barbara Borkowska – “Nieswoista odporność immunologiczna a morfologiczne i hormonalne mierniki kondycji biologicznej”. UWr 2018.

Popularyzacja nauki

Udzieliłem wielu wywiadów i komentarzy dla różnych czasopism zagranicznych (np. New Scientist, Die Weltwoche, Sunday Time, L’Unione Sarda) oraz polskich, a w tym:

codziennych jak np. Gazeta Wyborcza, Rzeczpospolita, Wieczór Wrocławia, Gazeta Wrocławska;
tygodników: Newsweek, Przekrój, Polityka, Wprost, Przegląd;
miesięczników: Twój Styl, CKM, Dziecko, Twoje Dziecko, Playboy, National Geographic (Polska).

Za popularno-naukowy wywiad pt. “Sekrety Ewolucji Kochania i Swawolenia”, opublikowany w dwóch częściach, które ukazały się w listopadzie 2000 roku w “Dużym Formacie” (ówczesnym dodatku “Gazety Wyborczej”), przyznano w 2001 roku „Grand Press” w kategorii dziennikarstwo specjalistyczne. O dużym zaangażowaniu na polu popularyzacji nauki świadczy uhonorowanie nagrodą „Naukowiec przyjazny mediom” przyznaną przez Polskie Stowarzyszenie Dziennikarzy Naukowych w 2009 roku.

Publikacja artykułów popularno-naukowych oraz artykułów szkoleniowych dla nauczycieli biologii w takich pismach jak: Newsweek, Focus, Wiedza i Życie, Biologia w Szkole. Na przykład:

Semestr (1996) „Inteligencja okupiona cierpieniem”. Nr 9, s. 10.
Newsweek (Polska) (01.12.2002) „Cnota cenna bo niecodzienna”.
Newsweek (Polska) (19.X.2003) „Kult dużego fallusa”.
Wiedza i Życie (X.2003) „Mamo, zajmij się mną natychmiast”.
Focus (VI/VII 2004, numer specjalny) „Ars Amandi w ZOO”(ss. 48-54).
Focus (IX-X 2007, numer specjalny) „Zagadka dwunożności”
Pawłowski B. (2001) „Fascynujące, wielorakie i przyszłościowe „dlaczego???””. Biologia w Szkole 3: 144-146.
Pawłowski B. (2001) „Ewolucyjne trendy i zawikłane ścieżki w filogenezie człowieka. Biologia w Szkole. 4: 196-207.
Pawłowski B. (2002) „To takie proste! Czyli magia metafor”. Biologia w Szkole 1: 30-31.
Pawłowski B. (2005) „Psychologia ewolucyjna”. Biologia w Szkole 5: 4-11.
We współpracy z red. z E. Nieckułą artykuł pt. „Koniec ewolucji człowieka ?” Wprost (1.II.2009 ss. 46-57).
Pawłowski B. (2014) „Kosztowny sukces”. ACADEMIA 4: 24-27.
Pawłowski B. (2015) „6 milionów lat wędrówki”. ACADEMIA 2(42) : 26-29.
Poradnik Psychologiczny Polityki (2014) t. 14:102-15. „Wilk, zając, człowiek – o tym, czy nasz gatunek poradzi sobie w cywilizacji, którą stworzył”
Poradnik Psychologiczny Polityki (2015) t.18:94-97. „Ewolucja porządku dziobania”.
Strona www UWr (14.IX.2015): „Homo naledi – nowy gatunek w drzewie rodowym człowieka”. http://www.uni.wroc.pl/wiadomo%C5%9Bci/nauka/homo-naledi-nowy-gatunek-w-drzewie-rodowym-cz%C5%82owieka
Wywiad: „Wszystkich Świętych. Żałobę przeżywają też psy, słonie, delfiny”. Gazeta Wyborcza (Tygodnik Wrocławski) 30.X.2015.
Wywiad: „Społeczny naśladowca”. Newsweek Extra Psychologia (2/ 2016, 52-57).
Wywiad: „Na co zwracamy uwagę przy wyborze partnera? Na jego zapach, głos, symetrię ciała”. (Gazeta.pl 3.09.2016)
Przegląd Uniwersytecki (luty 2017) https://dev.uni.wroc.pl/2017/02/06/gdyby-szympans-umial-mowic/
Wywiad: „Co praczłowiek miał na myśli”. Tygodnik Powszechny (04.VI. 2017 nr 23 (3543): 56-59) (wywiad prowadził Łukasz Kwiatek).
Wywiad: „A co by było, gdybyśmy przestali się uśmiechać?” Gazeta Wyborcza (27.03.2021); https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,26922672,a-co-by-bylo-gdybysmy-przestali-sie-usmiechac.html
Wywiad: „Na początku nie było słowo. Gadamy dopiero od 600 tysięcy lat.” Gazeta Wyborcza (07/08.05.2021)
Podcast: „Dlaczego świat istnieje” (Gazeta Wyborcza, 23.06.2021) https://wyborcza.pl/podcast/0,172673.html?podcast=107763#S.main_topic-K.C-B.8-L.1.podcast
Radio Naukowe (odc. 73) „Ewolucja języka – który Homo wypowiedział pierwsze zdanie (https://radionaukowe.pl/podcast/ewolucja-jezyka-ktory-homo-wypowiedzial-pierwsze-zdanie-e73/index.html).
Polska Agencja Prasowa: „Czy moralność występuje u zwierząt? Ekspert o najnowszych odkryciach w ewolucji [WYWIAD]”
Wysokie Obcasy: „Spada u osób w związku, rośnie po rozwodzie. Bez tego hormonu nasze życie byłoby nudne.”

Książki:

B. Pawłowski, T. Ulanowski (2016) „Nagi umysł”. Dlaczego jesteśmy, jacy jesteśmy. Ludzka natura bez złudzeń. Wyd. Agora

Wielokrotne uczestnictwo w Festiwalach Nauki (we Wrocławiu i w Warszawie) oraz w festiwalach naukowych organizowanych przez szkoły średnie (np. w Kudowie Zdroju czy w Bielsku Białej).

Multimedia: